نام كتاب : زبان خوراكي هانويسنده :دكتر عباد الدين جزايريجلد اولاين كتاب داري سه جلد مي باشد و مطالبي كه در جلداول اين كتاب ميخوانيد فهرست شده اند •مقدمه ناشر•كشور مواهب•احياى درمان سنتى درايران•طب سوزنى و درمان سنتى ايران•طب سوزنى در ايران•حجامت و مشت و مال•فصد يا رگزدن•دانشكده طب سنتى•كمبود عوامل غذايى•تغذيه ناقص•هدف از انتشار كتاب زبانخوراكيها•سخت ترين مصائب•گرسنگى نامرئى•علل گرسنگى هاى مخفى•خوراكيهاى فراموششده•معرفى خوراكيها•گرسنگى مواد سفيده اى•ما مواد سفيده اى هستيم•قراردادپاياپاى•بيماريهاى ديگرى كه از كمبود مواد سفيده اىحاصل مى شود•اسم من كنگراست•آرتيشو•من بو مادران هستم•اسم من ((ريواس )) است•من ((انبه )) هستم•اسم من((سيب زمينى )) است•من ((5 انگشت )) يا ((فلفل بيابانى )) هستم•اسم من ((عسل ))است !•اسم من ((چغندر)) است !•من ((شاهتره )) هستم !•اسم من ((انگور)) است !•اسممن ((كلم )) است !•من ((گشنيز)) هستم !•من ((ماش )) هستم !•اسم من ((پنير)) است!•اسم من ((گلابى)) است !•من ريحان هستم !•اسم من انار است !•من ((بولاغ اوتى ))هستم !•اسم من ((هويج )) است !•شقاقل•اسم من ((انجير)) است !•من ((سركه )) هستم!•اسم من ((آفتابگردان )) است !•سيب زمينى ترشى•من سكنجبين هستم !•اسم من ((باميه)) است !•مرا ((اختر زغال )) صدا كنيد!•اسم من ((هلو)) است !•من ، اسفناج هستم!•اسم من ((بلال )) است !•از قند و نشاسته سرشارم .•من ((لوبيا)) هستم !•من((خيار)) هستم !•من شكرپاره هستم : زردآلو!•من هندوانه هستم !•اسم من ((سيب )) است!•اسم من ((آلبالو)) است !•من ((گرمك )) هستم•اسم من ((گوجه فرنگى )) است !•و امامن ، ميوه هزاردانه ((توت )) هستم !•برادرم شاه توت•اسم من (( طالبى )) است !•اسممن ((به )) است !•بهدانه•من ((گزنه )) هستم !•اسم من ((خرما)) است!•كفرى•طلع•بلخ•اخلال و بسر•خرماى سنگ شكن•خرماى رسيده•هسته ى خرما•اسم من ((گز))است !•طرز ساختن گز•گز علفى•اسم من ((فندق )) است !•فندق هندى•من ((شير خشت ))هستم !•بيد خشت•ترنجبين•شكر تيغال•خواص مشترك انگبينها•اسم من ((نعناع )) است!•سوسنبر•مشكطرامشير•مرزنگوش•فراسيون•كاكوتى•پونه ها•پونه نهرى (( گل پونه))•سعتر•آويشن شيرازى•اسم من ((زردچوبه )) است !•ماميران•من ((آلبالوى تلخ )) هستم!•اسم من ((ترب )) است !•روغن ترب•اسم من ((كرفس )) است !•من ((بنه )) هستم !•منميوه ى درخت سقز (( بنه )) هستم !•سقز•اسم من بادام است !•روغن بادام شيرين•بادامتلخ•برگ و ريشه ى درخت بادام•اسم من ((ازگيل )) است !•زالزالك•من ((سدر)) هستم!•اسم من ((موز)) است !•اسم من ((پرتغال )) است !•نارنگى•تو سرخ•باب بار تو•سايرمنافع مركبات•اسم من ((ليمو)) ترش است !•اترج•نارنج•عرق بهار نارنج•اسم من ((كاسنى)) است !•كاسنى فرنگى ، يا آنديو•كاسنى صحرايى•ريشه ى كاسنى•تخم كاسنى•اسم من((نخود)) است !•نخود سبز•نخود فرنگى•خلر يا جليان•لپه•من ((يونجه )) هستم !•تركاعتياد با يونجه•اسم من ((تره )) است !•تخم تره•تره بيابانى•والك•تره فرنگى•من ((غازياغى)) هستم !•اسم من ((مرغ )) است !•علف هفت بند•اسم من ((ترخون )) است !•من آب معدنى((شاهان گرماب )) هستم !•من ((شلغم )) هستم !•اسم من ((فلفل )) است !•فلفل سبز•اسممن ((توت فرنگى )) است !•من تمشك هستم•من ((رازيانه )) هستم !•من ((شويد)) هستم!•اسم من ((گندم )) است !•تركيبات شيميايى•سبوس گندم•جوانه ىگندم•نشاسته•گلوتن•نان•اسم من ((خشخاش )) است !•خشخاش سفيد•خشخاش سياه•خشخاشمنشور•خشخاش زبدى•خشخاش شاخى•من نوشدارو يا ترياك سياه هستم•اسم من ((گردو)) است!•اسم من ((بابونه )) است !•بابونه ى معمولى•اقحوان كوچك•من ((حسن لبه )) هستم!•من ((شقايق )) هستم !•شقايق پيچ•شقايق النعمان•اسم من ((گوجه )) است !•اقسامآلو•من ((زيره )) هستم !•اسم من ((سورنجان )) است !•شنبليد•گل حسرت•كلشيك•خواصديگر سورنجان•من ((سياه دانه )) هستم !•من (( نروك )) هستم !•اسم من ((جو)) است!•مالت•ماءالشعير•چاودار•اسم من ((چاى )) است !•من ((سنجد تلخ )) هستم !•اسم من ((پسته )) است !•اسم من ((مشك زمينى )) است !•اسم من ((بادام زمينى )) است !•من((عناب )) هستم !•من ((سس )) هستم !•اسم من ((زرشك )) است !•قرهقاط•خولنجان•گرسنگى مواد معدنى•موفقيت در هر كارى مستلزم داشتن تندرستى است.•گرسنگى خوراكيها•ما فلزات كانى گياهى هستيم•بيماريهاى بومى•سفيد شدن مو•ريزشمو•براى مشكى شدن مو•املاح و ويتامين ها•من كلسيم هستم !•من ويتامين ((د)) هستم!•من ((فسفر)) هستم !•من ((آهن )) هستم !•من ((فلوئور)) هستم !•گرسنگى شبه فلز من(فلوئور) در تهران•وجود من (فلوئور) در آبهاى تهران•ميزان فلوئور در آب•كمبودفلوئور در غذاها•گرسنگى فلوئورى خوراكيها•تغيير روش غذايى•آسمان صاف و آفتابىايران•نظر دندانپزشكان•نگاهى به شهرهاى ديگر•من ((ارسنيك )) هستم !•من ((برم )) هستم!•گرسنگى نامرئى (( يد ))!•غذاى گواترزا•موميايى•بهترين دستور براى كوچك شدن سيبآدم•من شبه فلز ((يد)) هستم !•من ((كلر)) هستم !•من ((مس )) هستم !•من ((منيزى ))هستم !•من ((منگنز)) هستم !•من ((نيكل )) هستم !•گرسنگى نامرئى سديم•من ((سديم ))هستم !•من ((نمك طعام )) هستم !•هر چه بگندد نمكش مى زنند•گرسنگى نامرئى ((ويتامينها))!•ويتامين يعنى اكسير تندرستى•من ويتامين ((آ)) هستم !•من ويتامين ((ب 1))هستم !•به من ويتامين ضد ورم عصب هم مى گويند•من ويتامين ((ب 2)) هستم !•گرسنگىمشترك ويتامين هاى ب 1 و ب 2•جانيان بالفطره•من ويتامين ((ب 4)) هستم !•اسم من((اسيد پانتونيك )) است !•خاتمه•پسر مى خواهيد يا دختر؟•خوردن خرما مؤ ثراست•چگونه مى توان محيط رحم را قليايى كرد•بهترين روش براى پسر دار شدن•شستشو باقلياييات•اگر دختر مى خواهيد•آب نيك•دورود و سيلاخور•ساكنان اطراف كوير•جلوگيرى ازآبستنى•جذام چيست ؟•درمان سنتى جذام•روش سنتى ايرانيان•اسب مار گزيده•تحقيقاتنويسنده زبان خوراكيها•گرد گزنه•امراض كبدى•رنگ كردن مو•نسخه ى چند خضابمفيد•خضابى ديگر•نسخه ى ديگر•رنگ هاى ديگر•استفاده از زهره ى حيوانات•ريشه سنبلالطيب[

لينك دانلود

خطمي اوفي سينال

.Althaea Officinalis L

انگليسيAlthaea , Mallards , Marshmallew

نامهاي رايج: خطمي، الغاسول والعصرس (عربي)، گل خيرويا خيري(هندي)، نوعي خبازي، شحم المرج.

خطمي اوفي سينال گياهي علفي و پايابه ارتفاع در حدود 5/1 متر پوشيده ازكركهاي مخملي و سفيد رنگ، برگها متناوببه رنگ سبز مايل به سفيد و كركداراست. گلها درشت كه داراي 5 گلبرگ است.گلبرگ سفيد يا صورتي، بيضي يا قلبيمشكل داراي پرچمهاي متعدد است. ريشه آندراز دوكي شكل و خاكستري رنگمتمايل به زرد و در سال دوم به ضخامت يكانگشت ميرسد و داراي طعميشيرين است.

خطمي اوفي سينال داراي تركيباتينظير لعاب، مواد چرب، تانن، اسيدبوتيريك، فيتوسترين، نشاسته، اسانس، قند،ريشه آن حاوي آميدون، ساكاروز،مواد پكتيك، مواد روغنيبتائين، آلبومين، نوعي آنزيم، ماده معطر فرار،اسيدماليك، مواد معدني وفسفات ميباشد.

قسمت عمده مورد استفاده آن ريشه،برگ، گل كه در اواخر پاييز آن راگردآوري كرده و ريشة آن را در محلي خشكانبار ميكنند و سپس پوست آن راميكنند و در حرارت 50 تا 60 درجه سانتيگرادميخشكانند. برگ و گل در خردادهنگام شكفتن مورد بهرهبرداري قرار ميگيرد.

خواص و اثرات دارويي: طبع آنگرم و مرطوب است. خطمي اوني سينالداراي خواص ملين، مقوي سينه، آرامبخش، ضد التهاب، مسهل، ضد سرفه،حلال، مدر، التيامدهنده جراحات، نرمكننده.

از خطمي اوفي سينال در موارد يبوست،ورم لثه، سوزش و سختي ادرار،التهابات مجاري تنفسي، سياتيك، ورمهايبناگوش، مقعد و ورم پستان، دردهايمفاصلي، التهاب سينه، ورم معده و روده،بيماريهاي مثانه، اسهال، دلپيچه،ديسانتري، سنگ كليه، زخمهاي معده وگاستريت، خونريزي و التيام زخم،خونريزي داخلي، تنظيم عادت ماهانه، عفونتروده و… مورد استفادهقرارميدهند.

در استعمال داخلي جوشانده ريشه وبرگهاي خطمي براي معالجة اسهال وتسكين سرفه و نرمي مزاج خورده ميشود ونرمكننده مخاط روده مصرف ميشود.

ضماد برگ آن براي التيام زخمها،دملها، ورم پستان، ورم بناگوش (اوريون)،ورمهاي مقعد، دردهاي مفاصلي وسياتيك مفيد است. نشستن در دم كرده آن برايتحليل ورم مقعد و بسته بودندهانه رحم زنان عقيم مفيد بوده و دمكرده ريشهخطمي تسكين دهنده سرفههايشديد، نيز در برونشها، التهاب سينه، ورمروده، آنژين، كمي ترشحات عادتماهانه، كمي ادرار، يبوست، ديسانتري ودلپيچه خورده ميشود دم كرده ريشهخطمي با 10 گرم شيرين بيان ، 5 گرمپايخـر، 5 گرم بوصير جهت تسكين سرفهمفيد و مؤثر است.

تمام قسمتهاي گياه خصوصاً ريشه حاويلعاب فراوان است كه سوزش والتهاب را تسكين ميدهد.

جوشانده و يا شربت گل ختمي مدتهابراي رفع سرفه، سوزش گلو و درمانبرونشيت (التهاب نايژه) تجويز ميشد.

خيسانده 100 گرم ريشه خطمي را در1000 گرم آب سرد صاف كرده و دراسهال خوني حاد مرتباً مينوشند.

همچنين از ريشه ختمي در تمام مواردالتهاب، نزلهها، بيماريهاي منشاءالتهاب سينه، شكم روش، دل پيچهها، ترشحزياد زرداب، كمي ترشحات ادرار،ترشحات مهبلي و... توصيه شده است.

جوشانيده دو يا سه قاشق غذاخوري برگيا ريشه خطمي در يك ليوان آب باكمي شكر، صبح و ظهر و شب تناول نمايندبراي درمان سنگ كليه و مثانه، كميترشح ادرار و عدم دفع ادرار نافع است.

نسخه بهعنوان دارويي جهت درمانبيماريهاي تنفسي، آنژين، (گلودرد)برونشيت، سرفه و نزله بيني

5 تا 15 گرم گل خطمي را در دوليوانآب جوش نيم ساعت دم كرده صبح،ظهر و شب هردفعه يك استكان تناول نماييد.

خطمي بري

Alcea rosea L. Althaea rosea cav

از خانواده پنيرك Malvaceaeو جنس Althaea

انگليسي Rose Mallow , Holly عربي:وردالزواني.

خطمي بري گياهي چندساله علفي كهبلندي آن در حدود 2 متر ميرسد وساقه آن قوي، زبر و خشن، تمام گياه پوشيدهاز كرك و زبر است، برگها پهن بهشكلقلب و دندانهدار است. گلها درشت، منفردو ساده با دم گل كوتاه بهرنگهاي قرمز،قرمز تيره مخلوط با سياه، سفيد،ارغواني، زرد كه در اواخر تابستان ظاهر ميشوند.ريشه گل ختمي عمودي و محكمو به رنگ زرد است. براي مصارف داروييمعمولاً از گلهاي ارغواني تيرهاستفاده ميشود.

خطمي براي حاوي موسيلاژ، مقادير كمياسانس فرار، تانن، نوعي رنگدانه ازدسته آنتوسيانينها anthocyanin ، مواد نشاستهاي، ماده چرب، يك فلاوونوئيد، يك ماده رنگي آلتيئدين Altheidin و…ميباشد.

قسمت مورد استفاده گل خطمي گلهايخشك با كاسه يا بدون كاسه كه درسال دوم يا سالهاي بعد در يك روز خشكگردآوري كرده و در سايه در حرارت زير60درجه سانتيگراد خشكاند. همچنين تخمو ريشه گياه.

خواص و اثرات داروئي: طبع آنگرم و مرطوب است.

خطمي بري داراي خواص مدر، تب بر،قابض، مبرد و خنككننده (گلها)،شادابكننده، مقوي معده و تب بر (ريشه)، ضدالتهاب و مسهل ملايم ميباشد.

گل و ريشه و تخم خطمي در موارد كاهش دهندهتب و دردهاي سختزايمان و از دم كرده گل آن جهت تنظيم جريان گردش خونو خونريزي وبينظميهاي عادت ماهيانه (بهصورت استعمال داخلي)، درمان تبهاينوبهاي،وجود خون در ادرار، رفع يبوست، تسكين رماتيسم و آنژين و سرفهاستفادهميشود.

مصرف آن بهشكل تيزان براي برونشيتو بعضي اوقات دهانx7fشويه مصرفميشود.

دمكرده 2 تا 4 گرم براي اسهال وپيچش شكم ميتوان استفاده كرد. و بهعنوانداروي كمكننده تحريكات سرفه دمكرده 2 تا 5 گرم مصرف ميشود. بهشكل ضمادبهصورت ماليد در موضع مورد نظر ازبرگ و ريشه يا تمام قسمتهاي گياه جهت رفعآماس و التيام زخمها ميتواناستفاده كرد.

خاكشير

Descvrainia Sophia

از خانواده Cruciferae

انگليسيSofia , Landon rocket Seeds

نامهاي رايج: خاكشي، خاكشور، شقرك،شلم.

خاكشير دانه گياهي است به ارتفاع20 ـ 100 سانتيمتر كه برگهايي بابريدگيهاي ساده و گلهايي به رنگ زرد روشندارد، دانه خاكشير معمولي رنگ زردمايل به سرخ دارد و ريز است ولي در بازارتجارت نوعي خاكشير درشت بهنامقدومه شيرازي وجود دارد كه دانهاش سرخ تندميباشد.

خاكشير حاوي موسيلاژ، اسيدهايلينولينيك، اولئيك، اسيد اوروسيك،اسيدپاليميتيك و در اسانس روغني كه ازتقطير تخم بهدست ميآيد موادي نظيربنزئيل، پروپنيل و ايزوويتور وجود دارد.

قسمت مورد استفاده خاكشير دانه است.

خواص و اثرات دارويي:خاكشيرداراي خواص ملين، برطرف كنندهترشحات زنانگي (لكوره)اشتهاآور،مقوي معده، خنككننده، ضد كرم و ضدعفوني كننده، تببر،تقويتكننده قوه باه،مقوي هاضمه، فربهكننده است.

خاكشير در موارد رفع اخلاط خوني، رفعآب آوردن انساج، رفع ترشحاتزنانگي، اسهال ساده، درمان ورم بناگوشي (اوريون)،ورم پستان، ورم بيضه، ورمدستگاه تناسلي زنان، ورم سرطاني، درمان نقرس،اسهال خوني و… بهكار ميبرند.خيسانده 10 تا 15 گرمدانه خاكشير در آب يا سكنجبين بهعنوان مقوي معده،اشتهاآور، ملين، تحريككنندهميل جنسي و برطرف كننده اخلاط خوني صبح ناشتاتناول شود.

خوردن دانه خاكشير باعث باز شدنآواز و نيكوكردن رنگ رخسار مفيد است.جوشانده دانه خاكشير در رفع اسهالهايروده و خوني و برطرف كردنترشحات زنانگي و آب آوردن انساج مفيد است.

ضماد خاكشير كه به اين صورت تهيهميشود (دانه خاكشير را در آب ريختهكمي ميپزند، آب تبخير شده و دانهخاكشير بهصورت خميري در آيد اين خمير راروي قطعه پارچه پهن ريخته و برمحلميگذارند) براي درمان زخم چشم، ورمبناگوش و پستان، نقرس و ورمهاي سختسرطان نافع است.

خاكشير بهعنوان خنك كننده در امراضحصبه، و آبله توصيه شده است.

موسيلاژ سركه خاكشير اگر به مقدار كممصرف شود روي ديواره روده قشريايجاد ميكند كه باعث آرام كردن حركاتدودي شكل روده ميشود و

خاصيتضداسهالي دارد. اما اگر موسيلاژگرم به مقدار زياد مصرف شود به

علت تورم تمامسطح روده را ميپوشاندو لذا مواد زايدي را كه در روده جمع شده بهطرف جلوميراند و خاصيت مسهليظاهر ميكند.

خارخسك

Tribulus terrestris L .

از خانواده ZygophyllaceaeانگليسيCaltrop , Tribulus

نامهاي رايج: «حسك» و «ضرس العجوز»عربي، شكر خنج، خارسوهوك،شكرهنج و تخم آن «حسك دانه».

خارخسك گياهي است علفي، يكساله،خوابيده روي زمين و پوشيده از كرك،برگهاي آن مركب زوج شانهاي با 8 ـ 5جفت برگچه چسبناك با بوي نامطبوع، برگآن و شبنمي كه روي آن ميافتد ترشو كمي گس است، ميوه آن گرد، داراي5 قسمت و خاردار و گلهاي آن زرد است.اين گياه در خرابههاي و نزديك آبها و دربيشهها ميرويد.

خار خسك حاوي يك نوع آلكالوئيد،مقدار كمي اسانس روغني فرار، مقداريروغن ثابت، رزين، املاح نيترات و درتخم آن هرميناست .

قسمت مورد استفاده دارويي خارخسكريشه، ميوه، برگ، دانه و گاهي كليهاعضاي گياه است.

خواص و اثرات دارويي: طبعخارخسك گرم و خشك است.

خارخسك داراي خواص مقوي، اشتهاآور،قابض، قاعدهآور، مبرد، بادشكن،ملين، ضد انگل شكم، مدر، ضد اسهال خوني،آنتيبيوتيك طبيعي، تونيك،تب بر، برگ آن تصفيهكننده خون است.

خارخسك در موارد سقط جنين، افزايشنيروي باه، ازدياد ترشح شير،بندآوردن خونريزي، ناتواني جنسي، ادرار همراهبا درد، رفع ناراحتيهاي پوستي،بواسير و آسم، دفع سنگ كليه و مثانه، رفعسرفه، سيلان مني، رفع خارش و جرب،كمخوني بهكار ميبرند.

خارخسك ترشح ادرار را زياد ميكند وتسكيندهنده درد مثانه و زيادكنندهاسپرم است و براي خرد كردن سنگهايمثانه و كليه بسيار مفيد است.

ميوه و تخم خار خسك در موارد آسبهها،زخمها، قطع خونريزيها، اسهالخوني و در معالجه التهاب بهصورت غرغره بهكارميرود.

روغن خارخسك: عصارهگياه را با روغن كنجد پخته و دمكننده روغن آنبهدست ميآيد كه خوردن ويا مالش آن در موضع درد براي تقويت نيروي جنسي،تسكين دردهاي مفاصلي،نوراني كردن رنگ چهره و دردهاي كمر و كليه و رفعبندآمدن ادرار بسيار نافعاست.

حلبوب

Hieracium Pilosella L .

خانوادة Compositae كاسني

انگليسيCommon hawkweed , Mouse ear

نامهاي رايج: خصي هرمس، حريفالاملس، يشورسطس

عربي: طفره.

حلبوب گياهي است علفي، پايا و خيليكوچك برگهاي آن تخم مرغي كه درقسمت پايين باريكتر است. ساقههاي گلدهنده شلاقي بلند، خميده كه در انتهايآن طبق با گلهاي لولهاي زرد درفصول بهار و تابستان ظاهر ميشود، پشت برگها وساقه همه پوشيده از كرك سفيداست.

در حلبوب مقداري تانن، موادآلبومينوئيدي، يك مادة تلخ، مقدار كميموسيلاژ، يك رزين و در خاكستر آنمنگنز وجود دارد. در ريشة گياه نيز ماده اينولينوجود دارد.

قسمت مورد استفاده حلبوب ساقه برگدار،ريشه و معمولاً از كليه اندامهايآن بهحالتتازه مصرف ميشود چونگياه خشك شده همه اختصاصات درماني خود را از دستميدهد.

خواص و اثرات داروئي: طبعحلبوب گرم و خشك است.

ريشه گياه بهصورت جويدني باعثافزايش ترشحات بزاقي ميشود.

در مصارف داخلي بهصورت دم كردهگلهاي آن براي كبد مفيد بوده و باعثكاهش خستگي عمومي شود و در موارد ورمكليه، سنگ كليه، استسقاء، خيزعمومي بدن، آلبومينوري، آب آوردن نسوج، آسم،احتقان ريوي و گريپ سنگمثانه، نقرس، كمك به درمان بيماري ديابت وافزايش ترشحات شيره، مسهلرطوبتهاي و صفراءاست. ضماد خاكستر حلبوب جهتسياه كردن مو مصرفميشود. قابض است و به اين جهت در موارد اسهالهاي ساده،خونريزيها و رفعنزلههاي مزمن روده، انزال و دفع بيموقع مني، خونرويزياد در فواصل قاعدگياستفاده ميشود.

در استعمال خارج شيرابه سفيدرنگ آندر موارد التيام زخم، تقويت قوهبينائي، رفع التهابات و ورم چشم بهكار ميرود.

مقدار مصرف آن بهشكل دم كرده 150گرم گياه تازه با ريشه در يك ليترآب جوش دم كرده و با عسل يا قند شيرينكرده و تناول نمايند.

همچنين در استعمال خارجي كوبيدهبرگهاي تازه برروي زخمهاي كهنه واولسرها نافع است.

در موارد نازائي خانمها 5 عدد حلبوبسخت و نازائي مردان به شكلآشاميدن نوع نـر آن تجويز ميشود.

حلبوب ادرار را زياد كرده حجم آن رادو تا سه برابر ميكند و چون اثر

بديروي كليهها ندارد از آن در بيشترامراض كليوي نظير سنگ كليه و مثانه، استسقاء،خيزعمومي و نقرس تجويز مينمايند.

جنتيانا (جنطيانا)

Gentiana Lutea L .

از خانواده جنتيانا Gentianacace

انگليسيGentian , Great Gentian , yellow gention

نامهاي رايج: جنتيان، ژانسيان،كوشاد، روالحيه، حنطيالملك، كف الذئب.

جنتيانا گياهي چندساله، پايا، علفيبلند كه ممكن است تا 60 سال عمر كند.برگهايش كامل، متقابل، سبز، ضخيم كهدوتا دوتا بدون دمبرگ به ساقه چسبيدهاند.ساقهاش ضخيم و ميان تهي است،به بلندي 1 تا 5/1 متر. شكل برگها مثلثي نوكتيزيا بيضي نوك تيز و موجداراست. گلهايش زرد روشن كنار هم و در محل اتصالبرگ به ساقه قرار ميگيرند.طول ريشه ژانسيان يا جنتيانا بيش از يك متر است و درطب سنتي از ريشة گياه5 ـ 2 ساله استفاده ميشود. اين گياه در ايران نميرويد.ريشه جنتيانا حاويهتروزيدي بهنام ژانسيوپيكرين، ژنسيامارين، آنزيم،پكتين، روغن،اسيد ژانسي زيك، قند، مواد رنگي، ماده تلخ، تانن بهمقدار كم،اسانس،گلوكوزيدي بهنام ژنسيوزيد و فيتوسترين ميباشد.

قسمت مورد استفاده گياه جنتيانا ريشهگوشتدار و منشعب آن است. اوايلپاييز ريشه آن را گردآوري كرده و به سرعتخشكاند كه در نتيجه اين عمل رنگمايل به زرد تا خاكستري پيدا ميكند.

خواص و اثرات دارويي: طبعجنتيانا گرم و خشك است.

جنتيانا داراي خواص اشتهاآور، مقويتلخ، مقوي معده، صفراءبر، تببر،ضدكرم، هضمكننده غذا، ضد التهاب، قاعدهآور،ضد بلغم، محرك غدد مترشحهمعده و آرام كننده درد، ضد ورم است.

از جنتيانا در موارد رماتيسم، نقرس،كم خوني، رفع خستگي عمومي بدن،تب، بياشتهائي، تقويت كبد و معده و تقويتاندام و بينائي، سوءهاضمه،اختلالات خنازيري، نارسائي اعمال كبد و مالاريامورد استفاده قرار ميدهند.

چون ريشه جنتيانا حاوي مواد تلخ واسانس فرار است باعث تحريك ترشحشيرههاي گوارشي ميشود.

دم كرده 10 گرم ريشه جنتيانا در يكليتر آب براي بياشتهايي و اختلالاتمعدي نافع است.

خيسانده 15 تا 20 گرم ريشه بهمدتيك هفته در آب سرد پيش از هروعدهغذا جهت تحريك اشتها يا بعد از غذا جهتسهولت هضم مقدار يك فنجان تناولشود.

از خيسانده فوق در صورت ابتلاء بهكم خوني يك فنجان هنگام ناهار تناولشود و شب به جاي آن يك فنجانجوشانده منيانت يا شبدر آبي كه از همينخانواده است مصرف شود.

صفراءبر است و باعث افزايش گلبولهايسفيد خون گرديد كه در نتيجه آنمقاومت بدن را در مقابل امراض افزايش ميدهد.

از جوشانده يا تنطور ريشة گياه برايتحريك هاضمه، افزايش عادت ماهيانه وآرتروز مصرف كرد. (يك قاشق مرباخوريگرد ريشه جنتيانا در نيم ليتر آب بهمدت30 دقيقه جوشانده و پس از شيرينكردن يك قاشق سوپخوري قبل از غذا تناولشود.)

ثعلب

Orchis Maculata L .

از خانواده ثعلب OrchidaceaeانگليسيCrow _ Foot , Spotted orchis

نامهاي رايج: حضيالثعلب (بيضهروباه)، ثعلبي، شاطريون، سعلب.

ثعلب گياهي است پايا و چندساله وداراي گلهاي خوشهاي و برگهاي پهن،برگهاي تحتانيش به نوك باريك و تيزيمنتهي ميشوند و برگهاي فوقانيش معمولاًداراي لكههايي به رنگ قهوهاي است.گلهايش صورتي يا سفيد با خطوط و نقاطبنفش يا ارغواني است. رنگ پوسته غددزيرزميني صورتي و داخل آن سفيد است.طعم آن كمي شيرين، لزج و كمي تنداست.

معمولاً غده ثعلب در اوايل تابستانميرسد.ثعلب داراي ئيدرات كربن، قند، مقداري موسيلاژ شبيه باسورين، آميدونتغييرشكل يافته، مواد پروتئيدي، و در آردي كه از فكول غده بهنام ثعلببدست ميآيدمقدار زيادي مواد لعابي (موسيلاژ) و مادهاي شبيه صمغ غربي و نشاستهو مواد رنگي و مقدار كمي املاح معدني و مقدار جزئي اسانس است كه پس ازخشكشدن گياه بهصورت كومارين درميآيد.

قسمت مورد استفاده ثعلب غدههايزيرزميني آن است كه در تابستان از زمينخارج كرده پس از تميز كردن و درحالت خام به نخ كشيده و ميخشكانند.

خواص و اثرات دارويي: طبع ثعلبگرم و مرطوب است.

ثعلب داراي خواص مقوي و مغذي، نرمكننده سينه، قابض، مفرح، خونساز، خلطآور،ضد سوداء، زيادكننده اسپرم و مقويقوه باه، مقوي نعوظ، مقوي اعصاب است.

ثعلب در موارد سرماخوردگي، رفع حالات تحريكيو التهابي سينه يادستگاه گوارشي، رفع اخلاط خوني، كزاز، رفع نفريت، ورممثانه و اسهالهاي ساده،تشنج يابس، تقويت اعصاب، گرفتگي صدا، رفع خستگي وتجديد قواي جسمي،تقويت نيروي جنسي، فلج، لقوه، لاغري، ورم روده، انزالزودرس، كم خوني،كوفتگي گوش، كودكان ضعيف، تحريكات خشن سينه، درد عضلاتو حصبه بهكارميرود.

ثعلب محرك شهوت، مقوي نعوظ و مولدمني است. همچنين مقوي اعصابو رفعكننده تشنجات كزازي شكل (رعشه) است.

اگر ثعلب را با روغن گل سرخ يا روغنزيتون مخلوط كرده و بهصورت خميردرآورده و آهسته به موي سر بمالند مانعريزش مو و براي تقويت و رشد مو مفيداست.

از جوشانده 18 تا 20 گرم ثعلب در يكليتر آب جهت درمان ورم كليه(نفريت)، ورم مثانه، رفع ورم حاد روده دربيماري حصبه صبح و ظهر و شب يكاستكان تناول نمايند.

شياف برگ آن با زعفران و كمي مشكقبل از آميزش جنسي جهت نازائي بهكارميرود.

تاجريزيسياه

Solanum nigrum L .

از خانواده: Solanacecae

انگليسيMorel , Black nightshade

نامهاي رايج: تاجريزي، عنبالذهب،ربرق، روباه ـ تورك، عنبالثعلب، روباهتربك، انگور روباه، عنبالثعلب،مجننْ.

تاجريزي سياه، گياهي است علفي،يكساله، كوتاه، ارتفاع آن كمتر از150سانتيمتر است. برگها سبز تيره، بيضيشكل، كامل و نوك تيز، كه با دمبرگ بلندبه ساقه متصل است. گلها سفيد و درطول تابستان ظاهر ميشود. ميوة آن كروي ودر اندازههاي كوچك ابتدا سبز و پساز رسيدن سياه ميشود.

در گياه و ميوه تاجريزي سياهآلكوئيد سولانين، ساپونين، روغن شامل ديهايدروكسي ، سئاريك اسيد، لينولئيكاسيد، اولئيك اسيد و پالميتيك اسيد و...وجود دارد.

قسمت مورد استفاده تاجريزي سياه برگو سرشاخههاي گلدار آن و تخم آناست.

خواص و اثرات دارويي: طبعتاجريزي سياه خيلي سرد و خشك است.تاجريزي سياه داراي خواص مسكن، مسهل،ملين، تب بر، پاككننده، آرامبخش،مدر، ضد اسپاسم و تشنج است.

از تاجريزي سياه در استعمال داخليدر موارد سياه سرفه، رفعسوءهاضمههاي دردناك همراه با احساس درد در معده وروده، نرم كردن سينه(ريشه)، تسهيل در تخليه مزاج (برگهاي خشك)، اسهالخوني، سرماخوردگي،زكام، سردرد استفاده مي شود.

در مصارف خارجي برگهاي له شده تازهآن، بر روي اولسرهاي دردناك، تركنوك پستان، ورم و تاولهاي پوست، بواسير،اثر داده ميشود.

50 گرم برگ و سرشاخههاي گلدار خشكگياه را در يك ليتر آب ميجوشانند.از اين جوشانده براي تسكين خارش عضوتناسلي زنان، آن را برروي عضوميگذارند اين جوشانده براي ضرب ديدگي وكوبيدگي اعضا مفيد است وبهصورت لوسيون و حمام موضعي، برروي اورام وقسمتهاي ملتحمه و دردناكپوست قرار داده ميشود.

ضماد برگ و سرشاخههاي گلدار آن برايتحليل ورمهاي ظاهري، تسكيندردهاي رماتيسم و دردهاي مفصلي حاد نافع است.

همچنين در سوختگيها، آبله، رومها،دردهاي سرطاني، بيماريهاي پوستيمفيد است.

تنطور برگهاي آن براي تسكين دردهايعصبي استفاده ميشود. بخور آن براينزله، زكام و سردرد مفيد است.

ضماد ساييده برگ آن براي سردرد، ورمپرة دماغ مفيد است .

تنقيه جوشانده گياه جهت آرام كردنناراحتيهاي اعضاء واقع در لگن خاصرهمانند ورم رحم، مجاري تناسلي، ادراريو ورم مثانه و مجاري ادرار بهكار ميرود.

عصاره ميوه به منظور تسكين درددندان مصرف ميشود.

تاجريزيپيچ

Solanum dulcamara L :نام علمي

از خانواده: Solanaceae

انگليسيWoody nightshade , Bitter Sweet

نامهاي رايج: ياسمين بري، عنبالثعلب،مره حلوه، ثلثان، سياه تال (گيلان)،پلچنار (نوشهر)، كك ماري، قلمكار(همدان)، اوزمي ـ قوش اوزومي (آذربايجان).

تاجريزي پيچ، درختچهاي است پايا،بالارونده به ارتفاع 1 ـ 2 متر. برگهاي آنمتناوب بوده ولي شكل ظاهريآنها در قاعده شبيه قلب و در قسمتهاي فوقاني آنمنقسم به سه لوب مشخصاست. داراي گلهاي كوچك و بنفش رنگ با ظاهريمجتمع به شكل چتر است و درفاصله ماههاي خرداد تا شهريور برروي گياه ظاهرميشوند. ميوهاش سته، بيضوي،قرمز رنگ با دانههاي كوچك است.

تاجريزي پيچ داراي آلكالوئيد گليكوزيديسولانين و آلكالوئيد سولانيدين،يك ماده عامل تلخ بهنامدولكامارين، دو اسيد به نامهاي اسيد دولكامارينيك واسيد دولكارمارتينيك و درميوههاي آن ليكوپن، و ساپونين است.

قسمت مورد استفاده تاجريزي پيچ برگو ساقه و ميوه آن است كه در اواخرپاييز يا در بهار قبل از ظاهر شدن جوانههاآنرا پس از قطع كردن قطعه قطعه كرده وآنرا ميخشكانند.

قسمت مورد استفاده تاجريزي پيچ برگو ساقه و ميوه آن است كه در اواخرپاييز يا در بهار قبل از ظاهر شدن جوانههاآنرا پس از قطع كردن قطعهقطعه كرده وآنرا ميخشكانند.

خواص و اثرات دارويي: طبعتاجريزي پيچ سرد مايل به خشك است.تاجريزي پيچ داراي خواص ضد اسپاسم،ملين ملايم، مدر، تقويتكننده، محلل ومخدر، معرق، تصفيهكننده خون، بادشكن،تسكيندهنده دردها، آرامكننده دربيماري پاركينسون ميباشد.

ساقه تاجريزي پيچ در موارد رفع درداستخوان، رفع ترشحات زنانگي،استسقاء، برونشيتهاي مزمن، بيماريهاي قلب،آسم، سياهسرفه، نقرس، رماتيسم،التهابهاي شديد پوستي، پاناري (خنازير)،زردي، نزله مزمن، آلبومينوري استفادهميشود.

از ميوههاي تاجريزي در موارد بيماريهايپوستي جرب مرطوب، رفع حالتبرافروختگي و كاهش چسبندگي خون، درماندرماتوزها (مانند غرور جواني)جذام، ناراحتيهاي سيفليسي، روماتيسم مزمن وبزرگ شدن كبد تجويز ميشود.

در بيماريهاي جلدي مزمن مانند اگر،داءالصدف، خارش، سوداء، تبخال اثربسيار مفيدي دارد.

جوشانده 8 ـ 30 گرم ساقههاي گياهدر يك ليتر آب براي تصفيه خون در مواردناراحتيهاي جلدي مصرف ميشود.

در استعمال خارجي برگهاي آن را بهعنواننرمكننده در بيماريهاي جلديبرروي پوست بدن اثر داده ميشود.

از عصاره الكلي اين گياه در معالجهتبخال استفاده ميشود.

به علت وجود سولانين داراي خاصيتمخدر است و از اين خاصيت بهعنوانضد دردهاي معدي و دردهاي عصبي مورداستفاده قرار ميگيرد.

له شده برگهاي آقطي در استعمالخارجي در محل ضربديدگي، آبسه پستاناثر داده ميشود.

توجه : مصرف بيش از حد آن بهعلتوجود الكالوئيدهاي سمي باعث فلجدستگاه اعصاب مركزي ميشود.